Condensatie of vlekken op dubbel glas: normaal, of is de beglazing defect?
Buitencondensatie bij hoogrendementsglas, condensatie aan de binnenkant, vocht of vlekken tussen de glasbladen: wat ze betekenen en wat u zelf kunt nagaan
Kijk eerst aan welke kant het zit. Condensatie aan de buitenkant, 's ochtends na een heldere en windstille nacht, wijst juist op goed isolerend glas. Condensatie aan de binnenkant hangt vooral af van de vochtigheid binnen, de verwarming en de ventilatie. Vocht of een waas tussen de glasbladen krijgt u met geen doek weg: dan is de randafdichting niet meer hermetisch en moet de beglazing vervangen worden; de vraag blijft waarom de rand het begaf. Vlekken tussen de glasbladen beoordeelt men aan de hand van NBN EN 1279-1; productievlekken die daarbuiten vallen, vond Buildwise toch onaanvaardbaar.
Waar zit de condensatie: binnen, buiten of tussen de glasbladen?
Dat bepaalt alles. Veeg met een droge doek eerst aan de binnenkant, dan aan de buitenkant. Verdwijnt het vocht, dan zat het op het oppervlak. Blijft het, dan zit het in de spouw tussen de glasbladen, waar niemand bij kan. Alleen dat laatste wijst rechtstreeks op een defect van de beglazing.
Een isolerende beglazing bestaat uit twee of drie glasbladen met daartussen een hermetisch afgesloten laag droge lucht of gas. De rand wordt gesloten met twee dichtingsschermen, en in de afstandhouder zit een droogmiddel dat binnendringend vocht opneemt (TV 214 §2.3.3.6; Bouwgebrek 112).
Is condensatie aan de buitenkant van het glas een gebrek?
Nee. Na een koude, heldere en windstille nacht kan goed isolerend glas aan de buitenkant beslaan, omdat het buitenblad 's nachts warmte uitstraalt naar de heldere hemel en van binnenuit nauwelijks warmte krijgt, zodat het afkoelt onder het dauwpunt van de buitenlucht. Volgens TV 214 (§3.2.3.1 B en C) wijst dat op een goede isolatiekwaliteit; volgens NBN S 23-002 (§8.1.5.2) verdwijnt het vanzelf.
Kenmerkend: het begint in het midden van de ruit, niet aan de rand (TV 214, p. 54).
Waarom beslaat het glas aan de binnenkant?
Omdat vochtige binnenlucht afkoelt tegen een koud oppervlak. Infofiche 5 noemt drie factoren: een te lage oppervlaktetemperatuur, een te hoge luchtvochtigheid en onvoldoende ventilatie. Aan de binnenkant beslaat glas eerst in de hoeken en langs de rand, waar de afstandhouder meer warmte laat ontsnappen (TV 214 §3.2.3.1).
NBN S 23-002 (§4.6.2.3.5) aanvaardt tijdelijke condensatie in vochtige periodes, in een badkamer of bij uitzonderlijke koude, zolang ze niet aanhoudt. Gordijnen of meubels vlak voor het raam en bouwvocht in een nieuwe of gerenoveerde woning verhogen het risico. Condensatie op muren bespreken wij in ons artikel over vocht in huis.
Wat betekent vocht of een waas tussen de glasbladen?
Dat de spouw niet meer droog blijft: de randafdichting is niet langer hermetisch of het droogmiddel is verzadigd. Dat herstelt niet vanzelf. NBN S 23-002 (§8.3.1) rekent condensatie in de isolerende beglazing tot de ontoelaatbare gebreken; de beglazing hoort vervangen te worden (ook TV 214 §3.2.3.2).
De vraag is dan waarom de rand het begaf. De bronnen noemen onder meer:
- Water in de sponning. Een sponning hoort ontwaterd te zijn, zodat er geen water tegen de rand van de beglazing blijft staan (TV 221 §2.5, §4.5.2 en §6.1).
- Mechanische belasting. In Bouwgebrek 112 waren de blokjes onder een grote ruit ingedrukt, waardoor de glasbladen tegenover elkaar verschoven en de afdichting losliet.
- Druk en temperatuur. De spouw zet uit en krimpt met het weer; dat belast de afdichting en kan ze vermoeien (Buildwise-artikel 2014/04.11).
- Zonlicht op een onbeschermde rand. Een zichtbare rand hoort tegen UV beschermd te zijn (TV 221 §2.7).
Welke plaats wijst op wat?
De plaats van het vocht en het moment waarop het verschijnt, zeggen samen het meest. Buiten en 's ochtends is meestal onschuldig, binnen wijst naar het binnenklimaat, tussen de glasbladen naar de beglazing of haar plaatsing. Het overzicht hieronder helpt om de eerste lijn te trekken.
| Wat u ziet | Wat betekent het | Wat u nagaat |
|---|---|---|
| Buitenkant, 's ochtends, eerst in het midden | Goed isolerend glas, geen gebrek | Verdwijnt het in de loop van de ochtend? |
| Binnenkant, in de hoeken en langs de rand | Vochtige binnenlucht tegen de koudste zone | Ventilatie, verwarming, vochtbronnen, gordijnen |
| Binnenkant, langdurig of met schimmel op kit of raam | Aanhoudend te vochtig binnenklimaat | Luchtvochtigheid meten, ventilatieroosters open? |
| Regenboogstrepen, alleen bij bepaald licht | Optisch verschijnsel, geen gebrek (NBN S 23-002 §8.1.9) | Geen actie nodig |
| Tussen de glasbladen, niet weg te vegen | Randafdichting of droogmiddel faalt | Blokjes, water in de sponning, onbeschermde rand |
| Vlekken tussen de glasbladen, droog | Vuil of residu uit de productie | Zichtbaar bij diffuus daglicht op 3 m, of alleen in de zon? Leg beide vast |
En vlekken die u niet weggepoetst krijgt?
Zitten ze aan de binnenzijde van de spouw, dan komen ze meestal uit de productie. In Infofiche 95 ging het om witte vlekken en strepen, vooral zichtbaar in de zon, die Buildwise hoogstwaarschijnlijk toeschreef aan een gebrekkige reiniging bij de productie. Die vlekken vallen buiten NBN EN 1279-1, maar Buildwise vond ze toch onaanvaardbaar; alleen vervangen hielp.
Voor gewone visuele fouten beschrijft Buildwise-artikel 2020/06.04 hoe NBN EN 1279-1 keurt: van binnen naar buiten, vanop minstens drie meter, bij diffuus daglicht. Vlekken aan de buitenkant komen van kalk die met regenwater van nieuwe gevels afloopt, van luchtvervuiling, of van kalk, mortel of verf tijdens latere werken (NBN S 23-002 §8.1.6-8.1.8).
Een herkenbaar verloop
Enkele jaren na de plaatsing ziet een eigenaar op koude ochtenden een melkachtige waas onderaan één grote ruit. De schrijnwerker wijst op het binnenklimaat. Een doek aan beide zijden verandert niets: het vocht zit tussen de glasbladen. Bij het uitnemen blijkt de ruit niet meer vlak op haar blokjes te rusten en de sponning water vast te houden.
Wat kunt u zelf nagaan?
Veel, met weinig middelen. Leg vast wat u ziet en wanneer, voordat er iets vervangen wordt: een nieuwe ruit toont achteraf niet meer hoe de oude eraan toe was, noch hoe ze in het raam zat. Die vaststellingen zijn later vaak het enige bewijs.
- Doe de doektest aan beide zijden en noteer het resultaat.
- Fotografeer het verschijnsel met datum, uur en weer, van dichtbij en op afstand.
- Noteer welke ruiten het tonen: één ruit, één gevel, alle ruiten?
- Kijk onderaan het raam of de ontwateringsopeningen vrij zijn en of er water blijft staan.
- Meet de luchtvochtigheid binnen bij binnencondensatie, en noteer of de roosters openstaan.
- Zoek de stukken: offerte, factuur, garantievoorwaarden, productcode op de afstandhouder.
- Laat niets vervangen voor de toestand is vastgelegd, en meld het verschijnsel aan de plaatser.
Wanneer helpt een expertise?
Wanneer u en de schrijnwerker of glasleverancier het oneens zijn over de oorzaak, wanneer meerdere ruiten tegelijk falen, of wanneer vervangen alleen het symptoom zou wegnemen. Liefst voordat de ruit eruit gaat: dan stellen wij vast waar het vocht zit en waarom de afdichting het begaf.
Voor garantie en aansprakelijkheid raadpleegt u een advocaat. Meer over onze aanpak bij bouwgeschillen en als technisch raadsman.
Beslaan aan de buitenkant pleit voor de isolatie van het glas. Vocht tussen de glasbladen pleit tegen de beglazing.
ir. Ben Verlinden
Vragen over condensatie op dubbel glas: normaal of defect?
Kan ik het vocht tussen de glasbladen laten verwijderen zonder het glas te vervangen?
De bronnen die wij raadpleegden, voorzien alleen vervanging. NBN S 23-002 (§8.3.1) rekent condensatie in de isolerende beglazing tot de ontoelaatbare gebreken en vraagt dan vervanging; TV 214 (§3.2.3.2) spreekt van het einde van de goede werking. In een verwante context, drukvereffening bij vervorming, raadt Buildwise-artikel 2014/04.11 sterk af de afdichting te doorboren: het droogmiddel moet de binnengelaten lucht dan drogen en de energieprestatie kan achteruitgaan.
Moet ik mijn ramen laten nakijken als ze 's ochtends aan de buitenkant beslaan?
Niet om die reden. Volgens NBN S 23-002 (§8.1.5.2) is dat een tijdelijk, seizoensgebonden verschijnsel bij sterk isolerend glas, dat in de loop van de ochtend vanzelf verdwijnt. Op dakbeglazing komt het vaker voor dan op gevelglas, omdat de uitstraling naar de hemel er groter is (TV 221 §8.1.3). Door de condens kunnen wel afdrukken van zuignappen of etiketten zichtbaar worden; dat zit op het buitenoppervlak.
Hoe lang loopt de garantie op dubbele beglazing?
Dat hangt af van uw contract en de voorwaarden van de fabrikant of leverancier. TV 214 (1999, p. 18) vermeldde toen een waarborg van tien jaar uit de technische goedkeuringen (ATG), met voorwaarden uit een oudere uitgave van NBN S 23-002; de huidige NBN S 23-002:2007 bevat zo'n bepaling niet meer. Neem die tien jaar dus niet als vaste termijn. TV 214 noemde ook gevallen waarin zo'n waarborg vervalt: onoordeelkundige behandeling of plaatsing, achteraf bewerken of beplakken met een zonwerende film, abnormale mechanische belasting en water dat in de sponning blijft staan. Voor garantie- en aansprakelijkheidsvragen raadpleegt u een advocaat.
Gerelateerd
Bespreek uw dossier
Een eerste gesprek is vrijblijvend. Plan meteen een moment in, of stel uw vraag via het formulier.
Laatst bijgewerkt: